امیران سلامت

• چند راه ساده براي نگهداري غذا و مواد غذايي

نگهداري غذا و مواد غذايي در منزل مي تواند مشکلات خاص خود را بوجود آورد و انواع مختلف مواد غذايي نيازهاي متفاوت نگهداري را براي محافظت از نفوذ و پيشرفت باکتري ها دارند. در اينجا نکات مفيد و مهمي را ذکر مي کنيم تا در جهت حفاظت از سلامت خود و خانواده مفيد واقع شوند.

نگهداري سبزيجات

1- سبزيجات را بايد در يخچال نگهداري کرد. سيب زميني ، پياز و سير را در جاي خنک  ، تاريک و با تهويه هوا نگهداريد اما لازم نيست که در يخچال نگهداري شوند. اگر گوجه فرنگي در يخچال نگهداري نشود طعم بهتري خواهد داشت. گوجه فرنگي بريده شده بايد در يخچال نگهداري شود.
2- سبزيجات را در قسمت جا ميوه اي در کيسه هاي پلاستيکي نگهداريد تا از دست رفتن رطوبت و ارزش هاي غذايي آنها جلوگيري کرده باشيد. اما بادنجان و فلفل دلمه بايد در جا ميوه اي نگهداري شوند زيرا درون کيسه هاي پلاستيکي عرق مي کنند پس بايد بيرون از کيسه در جا ميوه اي نگهداشت. قارچها را درون يک پاکت کاغذي بگذاريد و بعد داخل جا ميوه اي قرار دهيد.

نگهداري ميوه ها

1- سيب و توت هميشه بايد در يخچال نگهداري شوند تا حداکثر تردي و تازگي خود را حفظ نمايند. ميوه هاي تابستاني و صيفي جات (هندوانه،خربزه ، طالبي) بايد در جاي گرم نگهداري شوند تا برسند سپس داخل يخچال گذاشته شوند. انگور و ميوه هايي که هنوز کال هستند و خوب نرسيده اند مي توانند درون کاسه يا ظرف ميوه داخل آشپزخانه بمانند تا برسند.

2- مرکبات در دماي اتاق خوب مي مانند مگر اينکه هوا خيلي گرم باشد که در اينصورت مي توانند آنها را داخل يخچال نگهداري نماييد. موزها را بايد در اتاق با هواي خشک نگهداري کنيد. ممکن است در صورت نگهداري در يخچال پوست موز سياه شود (البته قسمت گوشتي موز هنوز هم خوب و سالم است) .

 نگهداري محصولات لبني

1- هميشه تاريخ انقضاء لبنيات را چک کنيد مخصوصا شير. هرگز شيري را که 2 يا 3 روز از تاريخ مصرفش گذشته نخريد. بطور کلي شير قبل از تاريخ انقضا شروع به بوي بد دادن مي کند حتي اگر شما در يخچال آنرا نگهداري کنيد.  

نگهداري غذاي منجمد شده

مواد غذايي را در ظرف در بسته منجمد کنيد و اگر از فروشگاه مواد غذايي منجمد شده تهيه مي نماييد آنها را داخل ظروف در دار و در بسته نگهداريد تا به منزل برسيد. اگر يخ آنها در راه باز شد آنرا در يخچال معمولي دوباره منجمد کنيد. تکه هاي بزرگ يخ غشاء سلولي مواد غذايي باز شده را فرم داده ولي به مواد غذايي مفيد آن اجازه خارج شدن را مي دهد. غذهاي منجمد را منجمد حفظ کنيد تا کيفيت آنها حفظ شود زيرا وقتي که يخ مواد غذايي باز مي شود باکتري ها شروع به فعاليت مي کنند. 

نگهداري محصولات گوشتي

1-    گوشت تازه، مرغ و ماهي هميشه با خود مقداري باکتري به همراه دارند، بنابراين غذا بايد هميشه در جاي سرد نگهداري شوند. سرعت رشد باکتري در يخچال آهسته مي گردد ولي در دماي اتاق اين سرعت افزايش مي يابد. پختن گوشت اين باکتري ها را نابود مي کند . گوشت، ماهي (غذاهاي دريايي) و مرغ را در قسمت جاگوشتي يخچال نگهداريد.

مراقب باشيد که مواد غذايي و محصولات گوشتي خام در تماس با ديگر مواد غذايي درون يخچال نباشند. آنها بايد در انتهايي ترين قسمت يخچال نگهداري شوند تا آبي که از بسته بندي اين مواد گوشتي مي چکد ديگر مواد غذايي يخچال را آلوده نکند.
2- اطمينان حاصل نماييد که ماهي يا ديگر گوشت هاي دريايي خوب بسته بندي شده اند و هر چه سريعتر هم استفاده مي شوند. اگر پس از دو روز استفاده نکرديد آنها را دور بريزيد و استفاده نکنيد.
3- اگر قصد منجمد کردن گوشت- گوشت هاي دريايي يا مرغ را داريد آنها را با بسته بندي مخصوص فريزري خريده و سپس به محض خريدن آنها را به منزل آورده و هر چه زودتر آنها را منجمد نماييد. تخم مرغ ها را نيز در يخچال و ترجيحا با کارتون مخصوص خودشان نگهداريد . زيرا اين کار علاوه بر جلوگيري از فاسد شدن تخم مرغ از، از دست دادن آب و رطوبت تخم مرغ از طريق پوسته آن جلوگيري خواهد کرد.  

نگهداري ديگر محصولات مواد غذايي

اجازه ندهيد غذاي حيوانات خانگي با غذاي شما تماس پيدا کنند. مواد غذايي انباري (غذاهاي کنسرو شده ) بايد در جاي تاريک مانند کمد يا کابينت  يا انباري نگهداري شود. روغن ها را دور از نور مستقيم نگهداريد.

راههاي تشخيص ماهي سالم از ماهي فاسد

يکی از سوالاتی که همواره برای هر يک ما وجود داشته راههای تشخيص ماهی سالم از فاسد به هنگام خريداری است:

۱- بوي ماهي : ماهيهايي كه تازه هستند تقريبا بوي مطبوعي دارند و اگر از آبهاي شيرين صيد شده باشند بوي گياهان آبزي همان منطقه را مي دهند .ولي ماهي فاسد بوي نامطبوعي دار دكه بيشتر اوقات بوي آمونياك و ترشيدگي و در اثر پيشرفت فساد بوي گنديدگي مي دهد.

۲- حالت فلسها و پولكها در ماهي : در رابطه با ماهيهاي تازه فلسها كاملا به بدن چسبيده و به سختي جدا مي شوند در حالي كه در ماهيهاي فاسد فلسها برجسته و به راحتي كنده مي شود .

3 -شكل بدن ماهيها: بدن ماهيهاي تازه قابليت ارتجاعي دارد و فاقد ترشحات مي باشند ولي بدن ماهيهاي فاسد اگر با انگشتان فشاري روي بدن ماهي وارد مي شود كاملا ايجاد فرو رفتگي مي كند و ترشحات بدن ماهي زياد و حالت چسبندگي دارد.

۴- چشمهاي ماهي: درماهيهاي تازه چشم علاوه بر اين كه شفاف درخشان است ، حالت كاملا محدب دارد در صورتيكه در ماهيهاي فاسد چشم ماهي تيره و كدر است و كره چشم بطور كامل در حفره چشم فرو رفته است .

۵- سرپوش گوشها: در ماهيهاي تازه سرپوشها بطور كامل و تقريبا چسبيده هستندو سطح داخلي آنها لكه ندارد ولي در ماهيهاي فاسد اين سرپوشها تقريبا جدا هستند و بر روي سطح داخلي آنها لكه هاي قهوه ايي و قرمز رنگ ديده مي شود.

۶- حالت آبششها: در ماهيهاي تازه آبشش ها مرطوب و به رنگ قرمز روشن هستند. ولي در ماهيهاي فاسد آبششها مرطوب نبوده و رنگي خاكستري دارند.

 راهنماي ايمني غذا براي مواد غذايي كباب شده

بسياري از افراد غذاهاي كباب شده را دوست دارند. راهنمايي ذيل براي تهيه و آماده سازي , پخت و سرو نگهداري صحيح مواد غذايي كباب شده تهيه شده است .

• قبل از كباب كردن  

كليه لوازم ظروف پخت و سطوح كار را با محلول رقيق كننده تميز و ضد عفوني كنيد. (طبق دستورالعمل موجود برچسب ها) ضد عفوني و تميز كردن را قبل از شروع كار و پس از اتمام تهيه غذا انجام دهيد سپس كليه سطوح و لوازم را با آب تميز بشوئيد و در صورت امكان از دستمال هاي آشپزخانه يا دستمالهاي كاغذي براي خشك كردن استفاده كنيد.

دستهاي خود را حداقل براي مدت 20 ثانيه با آب گرم و صابون قبل از تهيه مواد غذايي به خوبي بشوئيد. در صورتي كه پس از تهيه يك غذا , مواد غذايي ديگري را آماده طبخ مي كنيد بايد مجددا دست هاي خود را بشوئيد. دستهايتان بعد از تماس با مواد غذايي خام مانند : گوشت , مرغ و غذاهاي دريايي شستشو دهيد.

مواد غذايي خام را جدا از غذاهاي پخته شده نگهداري كنيد. هرگز مواد غذايي خام را به همراه مواد پخته شده را در يك ظرف يا سيني قرار ندهيد. براي هر كدام از آنها از ظروف متفاوت استفاده كنيد

گوشت ها , انواع سالاد و مواد غذايي فاسد شدني را تا قبل از آماده سازي در يخچال نگهداري كنيد. در مسافرت ها و پيكنيك ها از كلمن استفاده نماييد. كلمن را در مكان هاي سايه و به دور از پرندگان و حيوانات قرار دهيد. مواد غذايي را قبل از پخت بطور ملايم حرارت  دهيد. اگر شما  از.

ذغال باربيكيو استفاده مي كنيد از مقدار كافي زغال براي پخت كامل استفاده كرده و مطمئن شويد كه ذغال قبل از شروع پخت بخوبي قرمز و آتشين شده باشد.

• در هنگام پخت

در صورت امكان مرغ را قبلا نيمه پز كنيد. سپس آنرا به سرعت كباب كنيد. همواره مراقب باشيد مواد غذايي را خارج از محدوده حرارتي خطرناك (4 درجه سانتي گراد تا 60 درجه سانتي گراد) نگهداري نماييد.
در صورتي كه غذا در حين كباب كردن شروع به سوختن نمايد سيخ هاي كباب را بالا برده و يا حرارت را كاهش دهيد.

• پس از پخت

غذاي پخته شده را در يك ظرف يا سيني تميز قرار دهيد. مراقب باشيد آب خارج شده از ماده غذايي خام بر روي غذاهاي پخته شده نريزد.

كليه غذاها را براي جلوگيري از آلودگي ثانويه پوشيده نگهداريد. غذاهاي آماده شده را فورا مصرف كنيد. اگر بايد غذا را گرم نگهداريد بايد اطمينان حاصل كنيد درجه حرارت آن 60 درجه سانتيگراد يا بيش از آن باشد. باقي مانده غذا را در يخچال نگهداري كنيد و هنگامي كه سرد هستند روي آنها را بپوشانيد. و قبل از مصرف  مجددا حرارت دهيد .

طريقه نگهداری  گوشتهاي چرخ کرده

گوشتهاي چرخ کرده به دليل ترکيبي از مواد مختلف ، مستعدترين ماده غذايي براي آلودگي هستند.   در دو دسته از موادغذايي امکان آلودگي و مسموميت بيشتري وجود دارد، گوشت و فرآورده هاي لبني نسبت به ديگر مواد غذايي محيط مساعدتري براي آلودگي و مسموميت دارند.

بدترين شکل نگهداري گوشت در فضاي خارج از يخچال و بهترين نوع آن نگهداري در فريزر است. هر چند ميکرب در يخچال رشد کندتري دارد، ولي اين رشد متوقف نمي شود و گوشت تنها چند ساعت مي تواند در يخچال سالم بماند.

متاسفانه بيشتر مسموميت ها زماني رخ مي دهد که ظاهر گوشت و طعم و رنگ آن کاملا طبيعي است ، بنابراين تنها زماني مي توانيم مطمئن باشيم که فرض کنيم در همه گوشتها احتمال آلودگي وجود دارد.
 

اگر گوشت پخته شده به صورت گرم چند ساعت داخل فر نگهداري شود، مستعد آلودگي به ميکرب است.  هپاتيت ، سقط جنين و مننژيت از عوارض غذاهاي آلوده بخصوص گوشت آلوده است.

اگر غذاي پخته شده قرار است براي مصرف بعدي استفاده شود، حتما آن را از زماني که حرارت خود را از دست نداده داخل فريزر قرار دهيد و بعد براي مصرف مجدد آن را کاملا بجوشانيد، تا اگر ميکربي در آن وجود دارد، از ميان برود.